DE BOOG uitgeverij
  ... voor eenheid in geloof en leven

Uit Spreken Met God, Deel 3


dinsdag 26 mei 2020

Zevende zondag van Pasen
Noveen voor Pinksteren

43. DE GAVE VAN WIJSHEID

-Wijsheid geeft ons een liefdevolle kennis van God, van de mensen en van de geschapen dingen. -Door deze gave delen we in de gevoelens van Jezus Christus. Voorzienigheid van God, die zich altijd laat zien als onze Vader. -De gave van wijsheid en het beschouwende gebed in ons gewone leven.

43.1 Er bestaat een kennen van God en van datgene wat met Hem verband houdt, wat alleen bereikt kan worden door heilig te leven. De Heilige Geest plaatst deze kennis door de gave van wijsheid binnen het bereik van eenvoudige zielen die de Heer beminnen: Ik prijs U, Vader, Heer van hemel en aarde -riep Jezus uit in de aanwezigheid van een paar kinderen- omdat Gij deze dingen verborgen gehouden hebt voor wijzen en verstandigen, maar ze hebt geopenbaard aan kleinen.1 Het is een kennis die niet uit boeken komt, maar door God zelf aan de ziel wordt meegedeeld, door deze te verlichten en tegelijkertijd de geest en het hart, het verstand en de wil te vervullen van liefde. Door het licht dat de liefde uitstraalt, bezit de gelovige een zeer intieme en gelukkig makende kennis van God en zijn geheimen.

«Als wij een stuk fruit in onze mond nemen, waarderen wij de smaak veel meer, dan wanneer wij alle botanische verhandelingen die er over bestaan, zouden lezen. Welke beschrijving is vergelijkbaar met de smaak die we ervaren als we een stuk fruit proeven? Zo is het ook, wanneer wij verenigd zijn met God en Hem door de intieme ervaring smaken. Daardoor leren wij de goddelijke zaken beter kennen dan door alle beschrijvingen die geleerden zouden kunnen bieden of door de boeken van zeer wijze mensen.»2 Deze kennis wordt op bijzondere wijze ervaren in de gave van wijsheid.

Zoals een moeder haar kind kent door haar moederliefde, zo verwerft de ziel door de deugd van de liefde een diepe kennis van God, die ons uit liefde begiftigt met zijn licht en zijn macht om in de geheimen door te dringen. Het is een gave van de Heilige Geest omdat het een vrucht is van de liefde die door Hem in de ziel is uitgestort en die het deelhebben aan zijn oneindige wijsheid deed ontstaan. De heilige Paulus bad voor de eerste christenen, dat uw diepste wezen machtig door zijn Geest wordt gesterkt [...] en dat gij in de liefde geworteld en gegrondvest blijft. Moogt gij in staat zijn met alle heiligen te vatten wat de breedte en lengte en hoogte en diepte is en te kennen de liefde van Christus, die alle kennis te boven gaat.3 Om te begrijpen, gegrondvest zijn in de liefde..., zegt de Apostel. Het is een diepe en gelukkig makende kennis.

De heilige Thomas van Aquino leert dat het eerste en belangrijkste voorwerp van deze kennis4 God zelf is en de goddelijke zaken, maar evengoed de zaken van deze wereld, in zoverre ze op Hem geordend zijn en van Hem voortkomen.

Wij kunnen naar geen verhevener kennis van God streven dan dit aangenaam weten, dat ons gebed en heel ons leven ten dienste van God en de medemens omwille van God verrijkt en vergemakkelijkt: Want de wijsheid is meer waard dan koralen en geen kostbaarheden komen haar nabij.5 Ik schatte haar hoger dan skepters en tronen en ik beschouwde rijkdom als niets in vergelijking met haar. [...] Naast haar is alle goud maar wat zand en tegenover haar geldt zilver als slijk. Meer dan gezondheid en schoonheid kreeg ik haar lief en ik verkoos haar boven het licht, want de glans die zij uitstraalt dooft nimmer. En tegelijk met haar vielen mij alle goede dingen ten deel [...] omdat de wijsheid dat alles meebrengt, ik wist nog niet dat zij er de moeder van is. [...] Zij is voor de mensen een onuitputtelijke schat: wie die schat verwerven, winnen de vriendschap met God.6 

De gave van wijsheid is op intieme wijze verweven met de goddelijke deugd van de liefde, die een bijzondere kennis van God en de mensen verschaft, waardoor de ziel tot het bezit komt van een «zekere ervaring van de zoetheid van God»7 in Hemzelf en in geschapen dingen, in zoverre die op Hem betrekking hebben.

Doordat deze gave zo nauw verbonden is met de liefde, zullen wij meer bereid zijn deze deugd in onze omgeving in onszelf te laten blijken. Elke dag zijn er binnen ons bereik gelegenheden te over om de anderen te helpen en te dienen. Laten we vandaag in ons gebed overwegen of die kleine diensten royaal zijn, of we werkelijk moeite doen het leven voor de mensen in onze omgeving aangenamer te maken.

43.2 «Onder de gaven van de Heilige Geest is er één die wij, christenen, mijns inziens bijzonder nodig hebben: de gave der wijsheid. Deze doet ons God kennen en smaken. Daardoor zijn we in staat de situatie, waarin we ons bevinden en de gebeurtenissen in ons leven, naar waarheid te beoordelen.»8 Met de verheven visie die deze gave de ziel verleent, zal de gelovige die de Heer van nabij volgt, de geschapen werkelijkheid met een doordringender blik beschouwen, want hij heeft op bijzondere wijze deel aan de visie die God zelf heeft op de hele schepping. De gelovige beoordeelt met de zuiverheid van deze gave.

De anderen zijn dan een voortdurende gelegenheid om barmhartigheid te betrachten, om hen door een werkzaam apostolaat bij de Heer te brengen. Een katholiek begrijpt beter de geweldige behoefte die mensen hebben om geholpen te worden op hun weg naar Christus. Hij ziet de anderen als personen die God heel erg nodig hebben, zoals Jezus hen zou zien.

Heiligen hebben, verlicht door deze gave, de echte betekenis begrepen van de successen in dit leven: successen die wij als groot of klein beschouwen. Om die reden noemen zij ziekte, tegenslagen die ze hebben moeten ondergaan geen tegenslag, omdat zij begrepen dat God op vele wijzen zijn zegeningen uitdeelt en heel vaak met het kruis. Zij weten dat alles, ook het menselijk onverklaarbare, een bijdrage zal leveren aan het welzijn van hen die God beminnen.9 

«De influisteringen van de Heilige Geest, waar wij door deze gave volgzaam naar luisteren, zullen ons beetje bij beetje de wonderbare orde van het goddelijk heilsplan verhelderen, ook en juist díe dingen die ons tevoren in verwarring brachten, treurige en onvoorziene gevallen, die God laat gebeuren met het oog op een hoger goed.»10 

De werking van de gave van wijsheid brengt ons een grote vrede -niet alleen voor onszelf, maar ook voor de naaste- en helpt ons blijdschap door te geven, daar waar we komen. Met de hulp van die gave zullen we steeds precies dat woord vinden, dat helpt om mensen te verzoenen die met elkaar in onmin leven. Daarom stemt deze gave overeen met het zalig zij die vrede brengen, wie zelf vrede in zich draagt, kan die aan anderen doorgeven. Die vrede, die de wereld niet kan geven, is het gevolg van het zien van de gebeurtenissen binnen het heilsplan van God, die zijn kinderen geen moment vergeet.

43.3 De gave van wijsheid geeft ons een liefdevol, doordringend geloof, klaarheid en zekerheid omtrent het niet te bevatten mysterie van God, die we nooit voor mogelijk gehouden zouden hebben. Misschien houdt het verband met de aanwezigheid en nabijheid van God of met de werkelijke aanwezigheid van Christus in het tabernakel, dat er in ons een onverklaarbaar geluk ontstaat als we ons voor het aanschijn van God bevinden. «Blijf daar, zonder iets te zeggen, of herhaal eenvoudigweg enkele woorden die recht uit het hart komen. Blijf daar in intense beschouwing, de ogen gehecht aan de heilige Hostie, zonder het kijken ernaar moe te worden.»11 

Het zal gewoon zijn God te ontmoeten in het dagelijks leven, zonder buitengewone verschijningen, maar met de intieme zekerheid, dat Hij naar ons kijkt, dat Hij onze bezigheden ziet, dat Hij naar ons kijkt als naar zijn kinderen... Te midden van het werk en het gezin leert de Heilige Geest ons, als we zijn genade trouw zijn, dat juist dit het gewone middel is dat God ons ter beschikking heeft gesteld om Hem hier te dienen en in eeuwigheid te aanschouwen.

In de mate waarin we ons hart gaan zuiveren, zullen we de ware werkelijkheid van de wereld, van mensen -naar wie we kijken als naar kinderen van God- en van al wat er gebeurt, beter begrijpen door deel te hebben aan de visie van God op het geschapene -natuurlijk wel overeenkomstig onze beperkte natuur.

De gave van wijsheid verlicht ons verstand en prikkelt onze wil om God te kunnen ontdekken in het gewone van alle dagen, in het heiligen van de arbeid, in de liefde waarmee we ons werk met perfectie afmaken, in de moeite die het klaarstaan voor anderen altijd vergt.

Deze liefderijke werking van de Heilige Geest in ons leven, zal alleen mogelijk zijn, als we bijzondere aandacht besteden aan de ogenblikken die we speciaal aan God gewijd hebben: de heilige Mis, perioden van persoonlijke overweging, bezoeken aan het Allerheiligste... maar ook in het gewone dagelijkse leven en speciaal wanneer we iets ondernemen dat schijnbaar onze krachten te boven gaat, zodat we het toch nog tot een goed einde brengen. De werking van de Heilige Geest ervaart men niet alleen in het gewone dagelijkse gebedsleven maar ook in tijden van dorheid, ziekte of als we ons ontspannen of op reis zijn. Naast deze zorg voor de ogenblikken die meer speciaal aan God gewijd zijn, moeten we niet vergeten dat de Heer in de loop van de dag altijd aanwezig is. De aanwezigheid van God, gevoed door schietgebeden, dankzeggingen, vragen om hulp, akten van eerherstel of kleine verstervingen die soms voortvloeien uit ons werk of die wij ons vrijwillig opleggen.

«Moge de Moeder van God en onze Moeder ons behoeden, opdat ieder van ons in de volheid van het geloof de Kerk kan dienen, met de gaven van de Heilige Geest en met een contemplatief leven. Laat een ieder zijn persoonlijke verplichtingen nakomen. Laat een ieder in zijn ambt en beroep, in het nakomen van zijn plichten van staat de Heer vol vreugde eer brengen.»12

-1. Mt 11,25. -2. L.M. Martínez, El Espíritu Santo, Studium (6de druk; Madrid 1959), bl. 201. -3. Ef 3,16-19. -4. Vgl. H. Thomas van Aquino, Summa Theologiae, I, q45, a2. -5. Spr 8,11. -6. Wijsh 7,8-14. -7. H. Thomas van Aquino, o.c., I-II, q112, a5, c. -8. H. Jozefmaria Escrivá, Als Christus nu langs komt, 133. -9. Vgl. Rom 8,28. -10. R. Garrigou-Lagrange O.P., Het zieleleven van den christen. -11. A. Riaud, L'action de l'Esprit-Saint dans les âmes. -12. H. Jozefmaria Escrivá, Vrienden van God, 316.